Uzman Görüşü ve Uzman Mütalaası Raporu

Kimler Uzman Görüşü Alabilir?

CMK 67/6’ya göre Cumhuriyet savcısı, katılan ve vekili, şüpheli veya sanık, müdafii ya da kanuni temsilci; yargılama konusu olayla ilgili olarak, bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da hazırlanmış bir bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir.

Hukuk davalarında HMK 293/1 aynı hakkı taraflara tanır: taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir. Talepler çoğunlukla avukat aracılığıyla gelir; avukatı olmayan kişiler de doğrudan başvurabilir.

Ne Zaman Alınmalı?

• Dava açılmadan önce: İmzanın ya da belgenin gerçekten sahte olup olmadığını öğrenip dava ve itiraz stratejisini buna göre kurmak için.
• Bilirkişi incelemesi sürerken: CMK 67/6, mütalaanın bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere de alınabileceğini söyler.
• Bilirkişi raporu geldikten sonra: Raporun yöntemini ve sonucunu denetlemek, eksiklerini göstermek ve gerekirse yeni bilirkişi incelemesi istemek için.

Mahkemeye Sunarken Bilinmesi Gerekenler

• Ayrıca süre istenemez. CMK 67/6 ve HMK 293/1, yalnızca uzman görüşü alınacağı gerekçesiyle ek süre istenemeyeceğini açıkça belirtir. Mütalaa, işleyen süreler içinde alınmalıdır.
• Bilirkişi raporuna itiraz süresi. HMK 281/1’e göre taraflar raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksikliklerin tamamlattırılmasını, açıklama yapılmasını ya da yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. İtirazın özel ya da teknik bir çalışma gerektirmesi hâlinde, bu süre içinde başvurulursa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
• Uzman duruşmaya çağrılabilir. HMK 293/2’ye göre hâkim, talep üzerine ya da kendiliğinden raporu hazırlayan uzmanın dinlenmesine karar verebilir; hâkim ve taraflar soru sorabilir. HMK 293/3 uyarınca çağrılan uzman geçerli bir özrü olmadan gelmezse rapor değerlendirmeye alınmaz.
• Takdir mahkemenindir. Uzman görüşü dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Raporun gücü, yönteminin açık, tekrarlanabilir ve belgelenmiş olmasından gelir.