İmza İncelemesi Ne Kadar Sürer, Ücreti Neye Göre Belirlenir?

Mahkemeden duruşma günü geldi, ya da icra dairesinden bir ödeme emri. Elinizde imzası tartışmalı bir belge var ve akla ilk gelen iki soru şu: imza incelemesi ne kadar sürer, ücreti ne olur? İkisinin de tek cümlelik bir cevabı yok, ama cevabı neyin belirlediği bellidir. Süreyi uzatan ve kısaltan etkenler, mahkemenin atadığı bilirkişiye kanunun tanıdığı süre ve ücreti oluşturan kalemler aşağıda.

İmza incelemesi ne kadar sürer?

Laboratuvarımızda belgeler ulaştıktan sonra 24 saat içinde ön analiz sonucunu bildiriyoruz. Rapor istenirse ayrıntılı rapor 48 saat içinde hazırlanır. Burada saatin başladığı an önemli: sürenin işlemeye başladığı yer, incelenecek imzanın ve karşılaştırma yapılacak imzaların birlikte elimize geçtiği andır. Yalnızca tartışmalı belgenin taraması gelip mukayese imzaları gelmemişse inceleme başlar, ama bitmez.

Ön analiz, imzanın taklit izleri taşıyıp taşımadığına dair yön verir ve bir sonraki adımı belirler. Ayrıntılı rapor ise bulguları fotoğraflarıyla birlikte yazıya döker ve bir kanaate bağlar; mahkemeye sunulacak olan budur. İncelemenin hangi aşamalardan geçtiğini adli belge inceleme süreci yazımızda adım adım anlattık.

İmza incelemesinin süresini neler uzatır?

Çoğu dosyada süre, incelemenin kendisinden çok malzemenin toplanmasına harcanır. Süreyi uzatan durumlar şunlar:

• Mukayese imzalarının yetersiz olması. Tartışmalı belgenin tarihine yakın, resmi kurumlarda atılmış imzalar yoksa önce bunların bulunması gerekir. Banka, noter, tapu ya da vergi dairesindeki evrakın getirtilmesi günler alabilir.
• Asıl belgenin başka bir yerde olması. Senet icra dairesinde, vekaletname noterde, sözleşme mahkeme dosyasındaysa kesin kanaat için asıl belgeye ulaşmak gerekir. Bu bazen o kurumda yerinde inceleme demektir ve randevuya bağlıdır.
• Çok sayıda imza ya da belge. Tek bir imza ile her sayfası paraflı onlarca sayfalık bir sözleşme aynı sürede incelenmez.
• Birden fazla inceleme türü. İmzaya ek olarak metinde ekleme, silinti ya da mürekkep farkı da soruluyorsa tahrifat incelemesi ayrı bir aşama olarak eklenir.
• Belirsiz soru. “Bu imza sahte mi?” ile “Bu imza davalıya mı ait, yoksa başkası tarafından onun imzası taklit edilerek mi atılmış?” aynı soru değildir. Soru ne kadar net sorulursa inceleme o kadar hızlı ilerler.

Mahkemenin atadığı bilirkişi raporu ne kadar sürede verir?

Kanun bir üst sınır koyar, kesin bir süre koymaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 274. maddesine göre bilirkişi raporunun hazırlanması için verilecek süre üç ayı geçemez; mahkeme, bilirkişinin talebi üzerine gerekçesini göstererek bu süreyi üç ay daha uzatabilir. Basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde bu süreler iki aydır¹.

Ceza yargılamasında da tablo benzerdir. CMK 66/1, bilirkişi kararında görevin yerine getirileceği sürenin belirtilmesini ister; bu süre işin niteliğine göre üç ayı geçemez ve özel sebeplerle en çok üç ay daha uzatılabilir². Bu sürelerin başlaması için önce bilirkişi incelemesine karar verilmesi, masraf avansının yatırılması ve dosyanın bilirkişiye ulaşması gerekir.

Sizin süreniz ise çoğu zaman bundan çok daha kısadır. Bono, çek ya da poliçeye dayalı icra takibinde imzaya itiraz için ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gününüz vardır. O beş gün içinde mahkemenin bilirkişisini beklemek mümkün değildir; itiraz dilekçesini güçlendirecek bir uzman görüşü ancak dışarıdan, hızlıca alınabilir. Ayrıntısı senetteki imza bana ait değil yazımızda.

İmza incelemesinin ücreti neye göre belirlenir?

Belgenin niteliğine ve işin kapsamına göre. Sabit bir tarife yerine her dosya için ayrı teklif veriyoruz; teklifi oluşturan kalemler şunlar:

Çalışma sıramız da maliyeti etkiler. Önce inceleme yapıyoruz; sonuç lehinizeyse rapor aşamasına geçiyoruz. Sonuç lehinize değilse rapor aşamasına geçilmez, rapor için ayrı bir masrafa da girmezsiniz. Tüm işlemler için e-fatura düzenlenir.

Mahkemenin atadığı bilirkişinin ücreti ise başka bir sisteme bağlıdır. Bilirkişilik Kanunu’nun 6. maddesi, Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi’nin Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından belirlenmesini ve her yıl güncellenmesini öngörür³. Bu ücret, tarafın mahkemeye yatırdığı masraf avansından ödenir.

Süreyi kısaltmak için neler hazırlamalıyım?

İnceleme başladığında eksik bir şey kalmaması, süreyi kısaltmanın en etkili yoludur. Bize başvurmadan önce şunları bir araya getirin:

• Tartışmalı belgenin ön ve arka yüzünün renkli, yüksek çözünürlüklü taraması.
• Asıl belgenin nerede olduğu bilgisi: elinizde mi, icra dairesinde mi, noterde mi, mahkeme dosyasında mı.
• Belge tarihine yakın döneme ait imzalarınız: kimlik, pasaport, banka evrakı, noter işlemleri, resmi dilekçeler.
• Varsa dosya bilgisi: mahkeme ya da icra dairesi, esas numarası ve size kalan süre.

Mukayese imzalarında sayı kadar çeşitlilik de önemlidir; farklı yıllara ve farklı belge türlerine ait imzalar, kişinin imzasındaki doğal değişkenliği gösterir. Hangi belgelerin daha çok işe yaradığını mukayese belgesinin adli incelemedeki önemi yazımızda anlattık.

Fotokopi üzerinden inceleme daha mı hızlı?

Ön değerlendirme için evet. Asıl belgenin gelmesini beklemeden, net bir tarama üzerinden imzanın genel yapısı ve belirgin taklit izleri değerlendirilebilir. Kalem basıncı, çizgi kalitesi, mürekkep ve kâğıt yüzeyi gibi bulgular ise yalnızca asıl belgede incelenebilir; kesin kanaat bu yüzden asıl belge üzerinde oluşur.

Pratikte iki aşamalı ilerlemek çoğu dosyada zaman kazandırır: suret üzerinden ön analizle yön belirlenir, avukatınız buna göre adım atarken asıl belgeye erişim ayarlanır. Özel olarak hazırlanan bir raporun mahkemede nasıl değerlendirildiğini özel adli belge inceleme raporu mahkemede geçerli mi yazımızda bulabilirsiniz.

İnceleme sırasında asıl belgeye zarar gelir mi?

Hayır. İmza ve tahrifat incelemesinde kullandığımız yöntemler belgeye dokunmadan çalışır: dijital mikroskopla büyütme, eğik ışıkla yüzey ve baskı izlerinin görünür hâle getirilmesi, UV ve kızılötesi ışık altında mürekkep farklarının ayrıştırılması. Belgeden parça alınmaz, üzerine kimyasal uygulanmaz.

Bu, süre açısından da bir avantaj sağlar. Belge incelemeden aynı hâliyle çıktığı için mahkeme ya da bilirkişi daha sonra aynı belgeyi yeniden inceleyebilir; tarafların ayrı ayrı uzman görüşü alması da bu sayede mümkündür. Siz de belgeyi bize teslim etmeden önce katlamamaya ve üzerine not yazmamaya dikkat edin; kâğıda yapılan her müdahale incelemeyi zorlaştırır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kanuni süreler 18 Ekim 2026 tarihli Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bilirkişilik Kanunu metnine göre yazılmıştır.

Kaynaklar

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 274. mevzuat.gov.tr
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 66. mevzuat.gov.tr
3. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu, m. 6. mevzuat.gov.tr