Senetteki İmza Bana Ait Değil, Ne Yapmalıyım?

İcra dairesinden gelen zarfı açtınız, ödeme emrinin ekinde bir senet var ve altındaki imza sizin değil. İlk tepki çoğu zaman “nasılsa sahte, kendiliğinden ortaya çıkar” düşüncesidir. Kanun öyle işlemiyor: süresi içinde itiraz etmezseniz, senetteki imza o takip bakımından size ait sayılır. Senetteki imza bana ait değil diyorsanız, elinizdeki süre çoğu dosyada sadece beş gündür.

Aşağıda, imzaya itirazın hangi senette nereye ve kaç gün içinde yapılacağını, icra mahkemesinin imzayı nasıl incelediğini ve haksız çıkan itirazın neye mal olduğunu İcra ve İflas Kanunu (İİK) maddeleriyle anlatıyoruz. Süreyi ve dilekçeyi avukatınızla planlamanızı öneririz; bizim alanımız imzanın teknik incelemesi.

Senetteki imza bana ait değilse ilk ne yapmalıyım?

Ödeme emrinin size tebliğ edildiği tarihi not edin ve süreyi bugünden saymaya başlayın. Sonra senedin türüne bakın, çünkü süre de itirazın yapılacağı yer de buna göre değişir. Bono (emre yazılı senet), çek ve poliçe kambiyo senedidir; bunlarla başlatılan takip “kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu” ile yürür. Kira senedi, borç senedi ya da elle yazılmış bir taahhütname gibi belgeler ise adi senettir ve genel haciz yoluyla ilamsız takibe konu olur. Takibin hangi yolla açıldığı ödeme emrinin üzerinde yazar.

Senedin bir suretini saklayın, aslının nerede olduğunu öğrenin. Kambiyo senedine dayalı takipte alacaklı, takip talebiyle birlikte senedin aslını icra dairesine vermek zorundadır¹. İnceleme günü geldiğinde mahkeme bu asıl belgeyi kullanır.

Bono veya çekteki imzaya itiraz süresi kaç gün?

Beş gün. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde, imzanın size ait olmadığını açıkça bir dilekçeyle icra mahkemesine bildirmeniz gerekir. Kanun ödeme emrine şu uyarıyı yazdırır:

“Takip müstenidi kambiyo senedindeki imza kendisine ait olmadığı iddiasında ise bunu beş gün içinde açıkça bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirmesi; aksi takdirde kambiyo senedindeki imzanın bu fasıl gereğince yapılacak icra takibinde kendisinden sadır sayılacağı…”

İİK m. 168/1-4

Dikkat edilecek ikinci nokta: bu itiraz, satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz¹. Haciz işlemleri devam edebilir. İcra mahkemesi, dilekçeye ve eklerine bakarak itirazı ciddi bulursa, alacaklıyı dinlemeden takibin geçici olarak durdurulmasına evrak üzerinde karar verebilir (İİK 170/2). Dilekçenin içi bu yüzden önemlidir; yalnızca “imza benim değil” demek yerine, imzanın neden size ait olmadığını gösteren somut belgelerle desteklenmiş bir itiraz, geçici durdurma kararı alma ihtimalini artırır.

Adi senette imza itirazı nasıl yapılır?

Yedi gün içinde, icra dairesine. Genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız takipte borçlu itirazını dilekçeyle ya da sözlü olarak icra dairesine bildirir. Burada sık yapılan bir hata var: borca itiraz etmek imzaya itiraz etmek anlamına gelmez. Kanun, senet altındaki imzayı reddeden borçlunun bunu itirazında “ayrıca ve açıkça” beyan etmesini ister; aksi hâlde imza, icra takibi yönünden kabul edilmiş sayılır (İİK 62).

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK 66). Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın geçici olarak kaldırılmasını isteyebilir (İİK 68/a). Bu duruşmada imzayı reddeden borçlunun, mazeretini önceden bildirmediyse bizzat bulunması zorunludur. Davetiyede bu sonuç yazılıysa ve borçlu gelmezse, mahkeme başka bir şeye bakmadan itirazı geçici olarak kaldırır ve borçluyu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm eder.

İcra mahkemesi imzanın kime ait olduğunu nasıl inceler?

Önce elindeki imza örnekleriyle karşılaştırır, gerekirse bilirkişiye gönderir. İİK 68/a’ya göre karşılaştırmaya esas alınabilecek imza (kanundaki adıyla “tatbike medar imza”) varsa inceleme onunla yapılır; yoksa hâkim duruşmada borçluya yazı yazdırır ve imza attırır. Hâkim bu karşılaştırmalardan, diğer delil ve karinelerden kanaat edinir ve lüzum görürse bilirkişi incelemesi yaptırır. Kambiyo senedindeki imza itirazında da aynı usul uygulanır (İİK 170/3).

Mahkemede atılan imza tek başına güvenilir bir örnek sayılmaz. İnkâr edilen bir imza için duruşmada imza atan kişi, el hareketini bilinçli ya da bilinçsiz olarak değiştirebilir. İnceleme bu yüzden asıl gücünü, tartışmalı senet tarihine yakın dönemde resmi kurumlarda atılmış imzalardan alır: banka kartonu, noter işlemleri, tapu ve nüfus kayıtları, vergi dairesi ya da SGK evrakı gibi. Dilekçeyle birlikte bu belgelerin hangi kurumda bulunduğunu bildirmek, incelemeyi hızlandırır. Hangi belgelerin işe yaradığını mukayese belgesinin adli incelemedeki önemi yazımızda ayrıntılı anlattık.

İtirazım haksız çıkarsa ne olur?

Yaptırım ağırdır. İnkâr edilen imzanın borçluya ait olduğu anlaşılırsa, borçlu takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir. İtirazla birlikte takip geçici olarak durdurulmuşsa buna ek olarak alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatı gelir (İİK 170/3). 500.000 TL’lik bir senette bu, 50.000 TL para cezası ve en az 100.000 TL tazminat demektir.

Kanun alacaklıyı da korumasız bırakmıyor. İmzanın borçluya ait olmadığı anlaşılır ve senedi takibe koymada alacaklının kötü niyeti ya da ağır kusuru varsa, bu kez alacaklı en az yüzde yirmi tazminata ve yüzde on para cezasına mahkûm edilir (İİK 170/4). İki yönlü bu risk, itirazdan önce imzanın teknik olarak değerlendirilmesini anlamlı hâle getirir. “Benim değil” dediğiniz imzanın gerçekten başkasına ait olduğunu bilmek, hem dilekçeyi güçlendirir hem de sizi beklenmedik bir yaptırımdan korur.

Uzman görüşü icra mahkemesinde işe yarar mı?

Evet, dosyaya sunulabilir; hâkimi bağlamaz ama yol gösterir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 293. maddesi taraflara, dava konusu olay hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alma hakkı tanır³. İmza itirazında bu mütalaa iki yerde işe yarar: itiraz dilekçesine eklendiğinde mahkemenin itirazı ciddi bulmasına yardım eder, bilirkişi raporu geldikten sonra sunulduğunda raporun yöntemini ve vardığı sonucu bilimsel olarak tartışmaya açar. Ceza tarafındaki karşılığını CMK 67 uzman mütalaası yazımızda bulabilirsiniz.

Senedin aslı icra dairesinde olduğu için ilk değerlendirme çoğu zaman suret ya da yüksek çözünürlüklü tarama üzerinden yapılır. Bu ön inceleme, imzanın taklit izleri taşıyıp taşımadığına dair yön verir; kesin kanaat ise asıl belge üzerinde, kalem basıncı ve çizgi kalitesi incelenerek oluşur. Laboratuvarımızda yürüttüğümüz imza incelemesi bu iki aşamayı ayrı ayrı raporlar ve fotokopinin sınırlarını gizlemez.

Sahte imza için ayrıca suç duyurusu yapılabilir mi?

Evet. İcra mahkemesindeki itiraz yalnızca o takibi ilgilendirir; sahte imzayla senet düzenlemek ise ayrı bir suçtur. Bono ve çek gibi emre yazılı kambiyo senetlerinde sahtecilik, Türk Ceza Kanunu’nun 210. maddesi gereği resmi belgede sahtecilik hükümlerine tabidir ve TCK 204/1 iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörür². Adi senet özel belgedir; sahte düzenlenip kullanılması TCK 207 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir.

Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır ve icra takibinden bağımsız yürür. Borçlunun genel mahkemede menfi tespit davası açma imkânı da saklıdır; icra mahkemesinin kararı alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkını ortadan kaldırmaz (İİK 170/3). Hangi yolun hangi sırayla kullanılacağı dosyanın durumuna göre değişir; bu kararı avukatınızla verin. Sahte senedin sık görülen yöntemlerini sahte senet nasıl anlaşılır yazımızda topladık.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Süreler ve yaptırımlar 14 Ekim 2026 tarihli İcra ve İflas Kanunu ile Türk Ceza Kanunu metnine göre yazılmıştır.

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 62, 66, 68, 68/a, 167, 168, 170. mevzuat.gov.tr
2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 204, 207, 210. mevzuat.gov.tr
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 293. mevzuat.gov.tr