Vasiyetnamede Sahte İmza Nasıl Anlaşılır?

Sulh mahkemesi vasiyetnameyi açtı, size onaylı bir örneği tebliğ edildi ve okuduğunuz metin tanıdığınız insanın yazdığı bir şeye benzemiyor. Belki mirasın büyük kısmı beklemediğiniz birine bırakılmış, belki imza annenizin ya da babanızın imzasından farklı. Vasiyetnamede sahte imza şüphesi bir duygu olarak başlar; mahkemede ise bilirkişi incelemesiyle ve süresi içinde açılan bir davayla sonuca bağlanır. Vasiyetnamenin hangi türünde neyin inceleneceğini, asıl belgenin nerede durduğunu ve kanunun size tanıdığı süreleri aşağıda topladık.

Vasiyetnamede sahtecilik hangi türlerde görülür?

Türk Medeni Kanunu üç vasiyet şekli tanır: resmi vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve olağanüstü durumlarda sözlü vasiyet¹. Sahtecilik iddiası en çok el yazılı vasiyetnamede gündeme gelir, çünkü düzenlenmesine ne bir memur ne de tanık katılır. Kâğıt ve kalemi olan herkes görünüşte bir el yazılı vasiyetname ortaya çıkarabilir.

Resmi vasiyetnameyi ise noter, sulh hâkimi ya da yetkili bir memur iki tanıkla düzenler; mirasbırakan metni okuyup imzalar, tanıklar da beyanın önlerinde yapıldığını yazıp imzalar. Memur vasiyetnamenin aslını saklamakla yükümlüdür (TMK 532-537). Burada tartışma daha çok mirasbırakanın gerçekten orada bulunup bulunmadığı ve imzanın ona ait olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. İmzanın kendisi incelenecekse yöntem, imza incelemesi sayfamızda anlattığımız karşılaştırmalı incelemedir.

El yazılı vasiyetnamede yalnızca imza mı incelenir?

Hayır. Kanun, el yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmasını ve imzalanmasını şart koşar¹. Metnin bir satırı başkasının elinden çıkmışsa şekil şartı yerine gelmemiş demektir. Bu, inceleme açısından bir avantajdır: tek bir imza yerine bir sayfa ya da daha uzun bir el yazısı vardır ve harf biçimleri, bağlantılar, satır düzeni, kelime arası boşluklar, rakam yazılışı tek tek karşılaştırılabilir. Yöntemin ayrıntısı el yazısı incelemesi sayfamızda.

Sahte vasiyetnameler her zaman baştan yazılmış olmaz. Dosyalarda karşılaşılan başlıca şekiller şunlar:

Ekleme, silinti ve mürekkep farkı soruluyorsa imza ve yazı incelemesine tahrifat incelemesi eklenir. Yazının ne zaman atıldığına dair kesin bir tarih tespiti ise yapılamaz; incelemenin cevaplayabildiği soru, yazının kime ait olduğu ve sonradan değiştirilip değiştirilmediğidir.

Yaşlılıktaki titreme sahte imzayla karışır mı?

Karışabilir ve vasiyetname dosyalarının en hassas noktası budur. Vasiyetnameler çoğunlukla hayatın son yıllarında yazılır. Yaşlılık, Parkinson gibi hastalıklar ve ilaçlar yazıyı titrek, yavaş ve düzensiz hâle getirebilir. Taklit eden kişinin yazısı da yavaş ve titrek olur. İki titremeyi ayıran şey, titremenin yazının bütününe nasıl dağıldığı ve kişinin aynı dönemdeki başka yazılarıyla örtüşüp örtüşmediğidir.

Mirasbırakanın on yıl önceki dinç imzasıyla son yılındaki yazısını karşılaştırmak yanıltıcı sonuç verir. Vasiyetname tarihine yakın döneme ait belgeler bu yüzden değerlidir: hastane onam formları, banka ve emekli maaşı evrakı, noter işlemleri, el yazısıyla tutulmuş defterler ya da mektuplar. Hangi belgenin mukayese için daha çok işe yaradığını mukayese belgesinin adli incelemedeki önemi yazımızda anlattık.

Vasiyetnamenin aslı nerede ve nasıl incelenir?

Mahkeme dosyasında. Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmek zorundadır. Hâkim vasiyetnameyi teslimden itibaren bir ay içinde açar ve ilgililere okur; mirasta hak sahibi olanlara kendileriyle ilgili kısmın onaylı örneğini tebliğ eder¹.

Size gelen onaylı örnek üzerinden ön değerlendirme yapılabilir; yazının genel yapısı ve belirgin taklit izleri suret üzerinde de görülür. Kalem basıncı, çizgi kalitesi, mürekkep ve kâğıt yüzeyi gibi bulgular ise yalnızca asıl belgede incelenebilir. Kesin kanaat için asıl vasiyetnamenin, mahkemenin izniyle ve dosyanın bulunduğu yerde incelenmesi gerekir. Dışarıdan alınan bir uzman görüşünün mahkemede nasıl değerlendirildiğini özel adli belge inceleme raporu mahkemede geçerli mi yazımızda bulabilirsiniz.

Sahte vasiyetnameye karşı hangi süreler işler?

İki süre var ve ikisi de kısa. Atanmış mirasçı ya da vasiyet alacaklısı için belge verilmesine, size bildirilmesinden itibaren bir ay içinde itiraz edebilirsiniz; itiraz edilmezse sulh mahkemesi lehine tasarrufta bulunulan kişiye mirasçı olduğunu gösteren belgeyi verir (TMK 598/2). Bu belgenin verilmesi iptal davası hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Kanunda yazılan şekle uyulmadan yapılan ölüme bağlı tasarruf iptal sebebidir (TMK 557/4). Metni ya da imzası mirasbırakanın elinden çıkmamış bir el yazılı vasiyetname, TMK 538’deki şekil şartını taşımaz. İptal davası açma süresini kanun şöyle düzenler:

İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.

Türk Medeni Kanunu, m. 559/1

Bir yıllık süre, şüphenin uzman görüşüyle desteklenmesi için uzun görünse de dava hazırlığı, mukayese yazılarının toplanması ve asıl belgeye erişimle birlikte hızla tükenir. Hangi davanın, hangi mahkemede açılacağını avukatınızla birlikte belirleyin; uzman görüşü bu karara teknik dayanak sağlar.

Ceza tarafı da vardır. Türk Ceza Kanunu vasiyetnameyi resmi belge hükmünde sayar; vasiyetnamede sahtecilik bu yüzden resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır ve TCK 204/1’de bunun karşılığı iki yıldan beş yıla kadar hapistir². Ceza süreci hakkında sahte imza cezası ve itiraz süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Mirasçılardan biri yurt dışındaysa süreç nasıl yürür?

Uzaktan başlar. Mirasbırakan yabancı uyruklu olsa bile Türkiye’deki taşınmazlara Türk hukuku uygulanır (MÖHUK 20/1)³. Almanya’da ya da başka bir ülkede yaşıyorsanız inceleme için Türkiye’ye gelmeniz gerekmez. Onaylı örneğin taraması ve mukayese yazıları e-postayla gönderilebilir, görüşmeler online yapılır, rapor Türkçe, İngilizce ya da Almanca hazırlanır. Ayrıntılar yurt dışından başvuru sayfamızda.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kanun hükümleri 20 Ekim 2026 tarihli Türk Medeni Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun metnine göre yazılmıştır.

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 531-538, 557, 559, 595-598. mevzuat.gov.tr
2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 204, 210. mevzuat.gov.tr
3. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, m. 20. mevzuat.gov.tr