Tespiti Güç Bir İmza Sahteciliği Yöntemi “Serbest Taklit”: Bir Olgu Sunumu
A Hard-to-Detect Signature Forgery Method “Freehand Simulation”: Case Report
Yazarlar: Güven Seçkin Kırcı¹, Halil İlhan Aydoğdu¹, Hasan Okumuş¹, Erdal Özer¹’², Ahmet Eryılmaz⁴, İsmail Birincioğlu³
¹KTÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, ²KTÜ Adli Bilimler Enstitüsü, ³Balıkesir Üni. Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, ⁴Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Özet
İmza; atan kişiyi kesin bir şekilde belirleyen ve atıldığı belgeyi onaylama iradesini belirten, kişiye ait el yazısı yanında her çeşit işarete verilen isim olarak tanımlanmaktadır. Kişinin kendisi tarafından atılmayan yani kendi eli ürünü olmayan sahte imzalar çeşitli yöntemler kullanılarak elde edilmektedirler. Bunlar, üstten kopyalama, bakarak taklit, serbest taklit yöntemi ile atılan imzalar, üzerinde imza ihtiva eden pulların sökülerek başka belgelere nakli, bilgisayar ve fotokopi teknolojileriyle atılan imzalar ve hayali kişiler adına atılmış uydurma imzalar olarak sıralanabilmektedir. Buna son zamanlarda icat edilerek giderek artan sıklıkla karşılaştığımız imza makineleriyle atılanlar eklenebilir.
Şekil 1: Olgu sunumuna konu olan inceleme belgeleri.
Sıraladığımız bu yöntemler içerisinde “Serbest Taklit Yöntemi” ile yapılan imza sahteciliği belirli yönleriyle diğer yöntemlerden ayrılmaktadır. Serbest Taklit Yöntemi ile atılan imzalarda sahteci, günlerce atacağı imzaya özen içinde çalışıp denemeler yaparak, imzayı tüm yönleriyle hafızasına alır ve taklidini oluşturabileceğine kanaat getirdiğinde bir bütün olarak atar.
⚠️ Sahtecinin Avantajı: “Ezberlenmiş İmza”
Sahtecinin birçok kez deneme yapma şansı olması nedeniyle de orjinale oldukça benzeyen, tespiti güç bir imza modeli ortaya çıkması hiç te uzak bir ihtimal değildir. Bu nedenlerden ötürü, farklılıklar detaylarda gizli kalabilmektedir. Birçok özelliğiyle bu yöntem, incelemeciler açısından ortaya çıkarılması en güç olan sahtecilik tipidir.
Olgumuza konu olan inceleme konusu imzaya ve karşılaştırma imzalarına baktığımızda, hız, işleklik, istif, eğim, kalem bası dereceleri de dahil olmak üzere birçok tanı unsuru yönünden birbirine benzer özellikler içerdiklerini görmekteyiz.
Şekil 2: Orijinal ve sahte imzalar arasındaki karakteristik farkların analizi.
Ancak imzalar daha ayrıntılı incelendiğinde; özellikle başlangıç ve bitiş noktalarında, ara grama yapıları ve sayılarında, imzaların dikey olarak yukarı doğru çıkan ve aşağı doğru inen gramalarında, kement ve kıvrımlarında ciddi farklılıklar olduğu anlaşılmaktadır. Bu yönleriyle değerlendirildiğinde olgumuzun konusu olan imzaların, serbest taklit yöntemiyle atılmış oldukları kanaatine varılmıştır.
Serbest Taklit İmza İncelemede Nasıl Ayırt Edilir?
Serbest taklitte sahteci imzanın genel görünümünü ezberlediği için şekil benzerliği yüksektir; bu nedenle inceleme yalnızca görünüşe değil, imzanın oluşum dinamiğine odaklanır. Uzman, sorgulanan imzayı yeterli sayıda mukayese imzasıyla yan yana koyarak kalemin hangi noktadan başlayıp nerede bittiğini, darbelerin hangi yönde atıldığını ve kalem basısının çizgi boyunca nasıl değiştiğini mikroskop altında karşılaştırır.
Ezberlenmiş bir imzada bile sahtecinin kendi yazı alışkanlıkları ara gramalara, kement açıklıklarına ve harf bağlantılarına yansır. Gerçek imza sahibinin farklı tarihlerde attığı imzalardaki doğal değişkenlik aralığı belirlendiğinde, bu aralığın dışında kalan sistematik farklılıklar sahteciliğin göstergesi olarak değerlendirilir. Bu yüzden doğru sonuç için inceleme konusu belgeyle aynı döneme ait samimi mukayese belgelerinin temin edilmesi büyük önem taşır.
🛡️ Sonuç ve Öneri
Bu çalışmada tespiti nispeten güç olan bir imza sahteciliği olgusunun örnek görüntülerle sunulması ve bu konuda dikkatli olunması gerekliliğine ve deneyimli uzman görüşü alınmasının önemine vurgu yapılması amaçlanmıştır.
🔗 Makalenin Orijinali İçin Tıklayınız (Adli Tıp Bülteni Arşivi)
